Postovani posjetioci,                                                                                                                  sto je NOVO na web site-u grbalj.org pogledajte na dnu ove stranice!

 Uvod

Kao sto sam naslov ovog web sajta kaze „DRUGA STRANA GRBLJA“, on ima za cilj da osvjezi pamcenje na drugu, crnogorsku stranu Grblja koja od kraja osamdesetih u javnosti vise nije bila prisutna. Ona je nazalost u tim mutnim godinama krvavog raspada Jugoslavije, bez velikog otpora ustupila prostor onoj strani koja predstavlja Grbalj kao najsrpskiji, religiozno najnetolerantniji, najmanje naklonjen obnovi crnogorske drzave i ideoloski najcetnickiji (po objasnjenju samoizjasnjenih simpatizera cetnickog pokreta to je: velikosrpski drzavni projekt sa Karadjordjevicima kao dinastijom te drzavne tvorevine). Dobro iskoristivsi povoljnu medijsku klimu za ovakvu promociju, tokom Miloseviceve vladavine Crnom Gorom, zagovornici ove iskrivljene slike Grblja su svojom glasnoscu i cestim prisustvom u domacim i srbijanskim medijima stvorili jedan stereotip o Grbljanima kako u Srbiji tako i u samoj Crnoj Gori. Naravno, u tome im je zdusno pomagala Srpska Pravoslavna Crkva i njena ispostava u Crnoj Gori. Na ruku im je isla pasivnost Grbljana koji nijesu mislili kao oni, ali koji se zbog iskazane netolerantnosti suprotne strane nijesu upustali u diskusije sa svojim prijateljima, kumovima, rodjacima , nezeleci time da ugoze prijateljske ili porodicne odnose.

U njihovom naivnom vjerovanju „da je svakom cudu dva dana dosta“ grdno su se prevarili, jer je druga strana imala logistiku Miloseviceve propagandne masinerije, SPC-a i lokalnih kvazi istoricara. Njihovih dva dana traju vec 17-18 godina, dovoljno da se izgrade vec pomenuti stereotipi i predrasude, a tada izvana uvezene obicajne novotarije, danas nazivaju iskonskom grbaljskom tradicijom.

Pedantni pisar Podgoricke Skupstine za svoju budnost zasluzuje od danasnjih crnogorskih nacionalno svjesnih generacija, spomen obiljezje. Njegovom revnoscu je ostalo zapisano za vjeke vjekova sto je bio smisao cijele operacije kojoj je to okupljanje bio samo teatralni kraj. Podpredsjednik te Skupstine Savo Fatic (kasniji komunista koji su navodno izmislili crnogorsku naciju!??) nakon usvajanja poznatih Odluka u jednoj prostoprosirenoj recenici sazima rezultate njihovog dugogodisnjeg rada:

“Mi više nijesmo Crnogorci no Srbi”.

Meni je ostalo nepoznato ko je bio grbaljski Savo Fatic koji je objavio, krajem osamdesetih godina proslog vijeka, da grbaljski Crnogorci to vise nijesu i da su preko noci postali Srbi. Ukoliko neki citalac ovih redova to zna, zamolio bih ga ovim putem da meni i svima koji to neznaju na neki nacin javi, da bi ga svrstali medju njemu slicne velikane i da mu se ime i zasluge pominju. Istini za volju, da je bio zasluzan i efikasan u svojoj misiji pokazuju podaci dva zadnja popisa stanovnistva u Grblju.

Popis iz 1981 pokazuje da je crnogorska nacija imala apsolutnu vecinu u Grblju. Danas (popis iz 2003) pokazuje da se 2/3 Grbljana nacionalno izjasnjavaju kao Srbi. Cinjenica da, i pored popisne kampanje, anatema, emocionalnih ucjena unutar samih porodica, jedna cetvrtina Grbljana nije poklekla i izjasnila se kao Crnogorci, razbijesnila je drugu stranu jer su se ranije kleli da Crnogorce u Grblju mogu izbrojati na jednoj ruci.

Kome je namijenjen ovaj sajt?

Nemam ambiciju da sa njime pokusavam da mijenjam necije formirano misljene i osjecanje. Pogotovo ne onima koji su ga formirali na osnovu mitomanskih prica i guslarskih deseterackih pjesama iz kosovskog ciklusa. Za njih je svakako, jedan deseteracki stih jaci od bilo kojeg dokumenta ili knjige, zato takvima ukoliko se slucajno nadju na ovoj strani, preporucujem da ne idu dalje od ovoga uvoda, neka kliknu na X i ostanu u njihovom bajkovitom svijetu.

Ovim sajtom sam zelio samo da skrenem paznju Grbljanima i ostalim u Crnoj Gori i Srbiji, da aktuelna predstava Grblja nije u saglasnosti sa istorijskom istinom i da za to postoje dokazi koje je lako provjeriti ukoliko postoji volja za to. Iz fer odnosa prema suprotnoj strani, citati ili kompletni tekstovi na ovom sajtu su velikom vecinom iz knjiga ili radova eminentnih srpskih autora.

Onome citaocu kome ovaj sajt probudi znatizelju, preporucujem da sve sto ovdje pise a nije u skladu sa sada vecinskim misljenjem i osjecajem u Grblju, sam provjeri u knjigama i izvorima koje sam pomenuo. Ovo preporucujem stoga, jer sam i sam taj put presao pocetkom devedesetih kao student u citaonici narodne biblioteke Srbije u Beogradu. Ko to bude uradio, dozivjece razna iznenadjenja poput onih:

- Da su se “odvajkada pravoslavni” i “najpravoslavniji u Srpstvu“ do danas dva puta prevjeravali i treci put za dlaku pounijatili.

- Da je Grbalj najudaljenija zupa od srpskog asimilacionog centra i da taj proces nikada do sada nije dao valjanih rezultata.

- Da je Grbalj bio do 1809-te godine pod jurisdikcijom autokefalne Crnogorske Crkve i da je njen posljednji arhiepiskop bio upravo Grbljanin iz Glavata, Mitrofan Ban.

- Da su Grbljani poslije pada Crnojevica odbili mletacku vlast i dobrovoljno prihvatili tursku da bi ostali zajedno sa ostalim dijelom Crne Gore de facto slijedecih 150 godina, a de jure 228 godina t.j do 1725.

- Da nikad nijesu prestali da sanjaju san o obonovi “Ivanegovine” t.j. ponovnom ujedinjenju kontinentalnog dijela Crne Gore sa njenim Primorjem, i.t.d

Sa ovim cinjenicama se ne moze svako suociti, ali moze mlad covjek sirokih pogleda , neopterecen mitomanskim izmisljotinama i spreman da svaku tvrdnju stavi pod kriticku lupu. To je ciljna grupa ovog sajta.

Ovaj sajt posvecujem onim 819 Grbljana koji su se 2003-e na popisu izjasnili kao Crnogorci i ovim cinom zelim da im izrazim duboko postovanje i zahvalnost da su istrajali tamo dje je najteze bilo - u samom Grblju. Htio bih i da im porucim da nijesu usamljeni, i da van Grblja mozda zivi i vise Grbljana Crnogoraca nego u samom Grblju. U prilog tome govori i cinjenica da se medju petnaestak osnivaca i clanova uzeg rukovodstva Saveza Crnogorskih Asocijacija Evrope i Njemacke, nalazimo nas troje Grbljana.

Na kraju, znajuci kako to u Grblju vec biva, naglasavam, da sam za sadrzaj ovog sajta odgovoran iskljucvo ja, Nenad Perov Popovic rodom iz Kotora i dusom iz Zagore. Ne bih zelio da bilo ko iz moje porodice, blize i dalje rodbine bude doveden u bilo kakvu vezu sa sadrzajem i objavljivanjem ovog web-sajta, jer on odslikava moje licno vidjenje.

Frankfurt am Main                                                                                                        Maja 2006-te godine

Dr.Nenad Popovic

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nakon 10 mjeseci rada internet stranice www.grbalj.org moze se reci da je preko svih ocekivanja ispunila svoj cilj. Na samom pocetku se skoro cijela perjanica grbaljskog srpstva javila i adekvatno intelektu pomenutih sagovornika, na manje ili vise civilizovan nacin izrazila svoje neslaganje sa sadzajem sajta. Ovo se dalo ocekivati, jer su do sada bili neometani u svojoj misiji posrbljavanja Grblja. Ono sto je bilo iznad ocekivanja su toliko brojne pozitivne reakcije crnogorskih Grbljana iz Crne Gore, iz Srbije i dijaspore. Ovim putem im se svima zahvaljujem na lijepim rijecima podrske, na komplimentima datim sadzaju sajta grbalj.org. i ujedno pozivam sve crnogorske Grbljane iz Grblja i van njega, da mi pomognu u ovom poduhvatu i daju svoj licni doprinos da se glas Crnogoraca u Grblju ponovo cuje.

Frankfurt am Main                                                                                                            Februar 2007 godine

Dr.Nenad Popovic

novo na grbalj.org-u:

U rubrici geografija i stanovnistvo Grblja procitajte sto pise u Letopisu matice srpske iz 1825 o Crnogorcima (Montenegrima)

U rubrici religija i kulturno blago Grblja: „Arheoloska karta Grblja“ autora Jovice Martinovica i Vilme Kovacevic

Nove rubrike na grbalj.org-u: „Grbaljske aktuelnosti“ i „Istorijske karte, gravure i fotografije Grblja“ 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

                                                                                                                                          Mart 2007 godine

novo na grbalj.org-u:

Ispravka u rubrici geografija i stanovnistvo Grblja: dosadasnji podaci o broju i nacionalnoj pripadnosti stanovnika Grblja objavljeni na ovom sajtu, su se bazirali na ciframa dobijenim iz popisa grbaljskih sela kotorske opstine. Promakla je nasoj paznji cinjenica, da  teritorija sela Prijevor sa Jazom pripada opstini Budva, te ovim putem preporucujemo da pogledate nove ispravljene podatke o nacionalnoj strukturi u rubrici stanovnistvo Grblja .  

U rubrici religija i kulturno blago Grblja pogledajte pismo vladike Danila ruskom caru iz 1711, dje medju crnogorskim nahijama (plemenima) koji su pod njegovom vlascu, na prvom mjestu pominje grbaljsku nahiju (pleme), kao i tekst Lucije Jelusic-Djuraskovic o manastiru Podlastva.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

                                                                                                                                            Jul 2007 godine
novo na grbalj.org-u:


U rubrici geografija i stanovnistvo Grblja i u njenoj podrubrici narodna tradicija i obicaji, procitajte o autenticnosti kulta Sv.Save u Grblju i tzv. legende o Savinoj glavici                                                                                                           
U rubrici istorijski tekstovi o Grblju je stavljena skracena verzija rada „Prevlaka“ arheologa Predraga Malbase kojim dokazuje da prva pravoslavna episkopija u Zeti nije bila na Prevlaci za zivota Sv. Save i govori o pocetku prelaska Grbljana i Miholjskog zbora sa katolicanstva na pravoslavlje tek polovinom 13. vijeka za vrijeme episkopa Neofita, cijelih 200 godina nakon podjele Hriscanstva na zapadnu i istocnu Crkvu.                                                                                      
Na kraju, onim Grbljanima koji mozda jos nijesu razumjeli ili prepoznali vec zapocete procese i primijenjene nacine asimilacije nad Crnogorcima u Grblju i Boki, najtoplije preporucujemo da citaju casopis „Srpski glas Boke“ na internet adresi www.srpskiglasboke.org . Tu mogu vidjeti kako se ugrozeno Srpstvo u Boki brani na „autenticnoj bokeljskoj ekavici“ od strane „autenticnog Bokelja“ Beloice, rodjenog i grobovima predaka vjekovima utemeljenog u crnogorskom dijelu Sandzaka. Medju autorima i saucesnicima u ovom pokusaju nametanja jezika ili izgovora susjednog naroda, nakon 1400 godina polabskoslovenske ijekavice u Boki i Grblju, nazalost se mogu vidjet i neka grbaljska prezimena.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

                                                                                                                                   Decembar 2007 godine 

Rezime, nakon 20 mjeseci rada internet stranice www.grbalj.org , po pitanju reakcija na sadrzaj stranice, je da na adresu webmastera i dalje stize jednaki broj pozitivnih i negativnih reakcija, sto govori o dubokoj podijeljenosti misljenja i nacionalnog osjecanja kod Grbljana.
Jedino sto se promijenilo kod kriticara grbalj.org-a je to, da su se ranije oni najcesce potpisivali imenom i prezimenom sto odgovara neustrasivom duhu nasih zajednickih predaka, koji nijesu nikada anonimno protiv necega protestvovali ili se “anonimno” dizali na oruzje. Zato ovoj grupi, istina nasih neistomisljenika, ali ljudi nepromijenjenog grbaljskoga soja, poklanjamo duzno postovanje i respekt koji zasluzuju. Za ove druge, koji nemaju hrabrosti da se ispod svojih rijeci potpisu imenom i prezimenom postoji kako u Grblju tako i u cijeloj Crnoj Gori, naziv koji oslikava njihov nizak nivo cojsko-junackih kvaliteta. Ljudi ovakvoga soja, Bogu hvala, nije bilo mnogo u Grblju, ali je eto ostao podjekoji do dana danasnjega.
Ovim putem se zahvaljujem svim Grbljanima u zemlji i iz diaspore koji su lijepim rijecima podrzali rad grbalj.org-a, kao i onima koji su dali svoj licni doprinos poboljsanju kvaliteta i brojnosti priloga na sajtu. Vi ste bili oni, koji su doprinijeli da se grbalj.org cita, o njemu diskutuje, dalje preporucuje, i cak od internet leksikona citira i linkuje.
Svim posjetiocima grbalj.org-a zelimo sve najbolje u Novoj 2008 godini i ugodne Bozicne praznike sa nadom da, ako ne ove a onda iduce godine nalozimo grbaljske badnjake sa vladikom Crnogorske Crkve Mihailom, makar pred jednom od 60-tak postojecih grbaljskih crkava.

Dr. Nenad Popovic


novo na grbalj.org-u:

U rubrici „Grbaljske aktuelnosti“ citajte o aktivnostima Udruzenja Crnogoraca Srbije „Krstas“ na registrovanju Crnogorske Pravoslavne Crkve u Srbiji i ucescu grbaljskih Crnogoraca iz Vojvodine u tome. Radi se o potomcima grbaljskih kolonista u Feketicima i Vrbasu. Predstavnik Grbljana je tom prilikom bio, Milo Milojko unuk cuvenog Mila Milojka iz Pobrdja i Dare Milojko rodom od Popovica iz Zagore (scer Krsta i Andje Popovic).
U rubrici „Istorijske karte, gravure i fotografije Grblja“ pogledajte novopostavljene istorijske karte Grblja i okoline iz 17, 18 i pocetka 19 vijeka.
U rubrici „Istorijski tekstovi o Grblju“ procitajte u odlomku iz feljtona Toma Grgurevica, sto je ruski konzul u Dubrovniku g. Jonin pisao o odnosima Katunjana i Grbljana 1869-te godine i koliko je to suludo da se odskora od strane srpske struje u Grblju oni pokusavaju predstaviti kao pripadnici dva razlicita naroda.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

                                                                                                                                         Januar 2008 godine

U subotu 19.01. 2008-e godine u Radanovicima u simbolicnih „pet do 12“ odrzan je skup Grbljana i predstavnika kotorske Opstine na celu sa gradonacelnicom gospodjom Marijom Catovic, na kome je izrazeno neslaganje sa planiranim ponovnim stavljanjem u pogon deponije na Tresanjskom mlinu.
Suvisno je reci, da je i najvecim laicima, ekoloski i razvojno lokacija Tresanjski mlin, apsolutno nelogicna, a strucnjaci iz ovihoblasti su vec dali svoju rijec time sto je 1990-te, deponija zatvorena.
Htio bih posjetiocima sajta grbalj.org, koji ne poticu iz Grblja nagalasiti i istorijski znacaj tog mjesta za Grbljane. Naime, Tresanjski mlin se nalazi u geografskom centru grbaljskog plemena i bio je u nekoliko navrata u bogatoj istoriji Grblja zborno mjesto, dje su se skupljali Grbljani iz sve cetri knezine, da bi na plemenskom Zboru donosili odluke o dizanju ustanaka ili odatle odlazili u pomoc crnogorskim vladarima prilikom svih velikih okrsaja sa turskom vojskom, kao sto je bilo i jula 1712-te godine pred bitku na Carevom lazu.
Na skupu je poruceno "da za Grbljane u ovom trenutku nema vaznijeg pitanja, kao i da ono zahtijeva slogu i promisljenost, zbog cega niko od njih i nema pravo da bude nezainteresovan i da se pretvara da ga ovaj problem ne interesuje" sa cime se mozemo samo sloziti i ovim pozivamo sve Grbljane u domovini i diaspori da se za rijesenje ovog problema maksimalno zaloze.

Dr Nenad Popovic 

Novo na grbalj.org-u:

U rubrici „Grbaljske aktuelnosti“ procitajte kompletno saopstenje Savjeta mjesnih zajednica Grblja, koje je procitano na skupu u Radanovicima.

  

                                                                  kontakt: webmaster@grbalj.org

          

Fügen Sie hier Ihren eigenen Text ein.